FORTRAN TILI

Hisob kitob texnikasida buyuk yutuqlardan biri bu 1954-yilda IBM 704 kompyuterini yaratilishi bo`ldi va aynan bu imkoniyat FORTRAN tilini tuzishga sababchi bo`ldi. Shuni aytish joizki, agar IBM korporatsiyasi o`zining IBM 704 kompyuteri va FORTRAN tili bilan bo`lmaganda ham boshqa biron bir tashkilot o`zining kompyuteri va yuqori darajadagi tili bilan bo`lgan bo`lar edi. Shu bilan birga nafaqat hodisalarning rivojlanishini ko`ruvchu balki bu ish bilan shug`ullanishga resurslarni topa olgan IBM korporatsiyasi birinchi bo`ldi.

Fortran tilini ishlab chiqish haqidagi rejalar IBM 704 tizimini 1954-yilning may oyida tuzishdan oldin bor edi. IBM korparatsiyasida ishlovchi Jon Backus va uning guruhi 1954-yilning noyabr oyida ''IBM matematik formulalar translyator tizimi: Fortran'' mavzusi asosida hisobotni nashrdan chiqarishdi. Bu hujjatda Fortran tilining birinchi Fortran 0 deb ataydigan nusxasi chop etilgan va Fortran tilining rivojlanishida katta yordam bo`lgan. Ilmiy ishda yozilishicha Fortran tili boshqa dasturlar kabi samarali, unda qo`lda foydalanishi, dasturlash ham tizimida interplitatsiya qilingan psevdo kodlar kabi qulay.

Ilmiy ishda yozilishicha Fortran tili boshqa dasturlar kabi samarali, unda qo`lda foydalanishi, dasturlash ham tizimida interplitatsiya qilingan psevdo kodlar kabi qulay. Hujjatda tasdiqlanishicha Fortran tili dasturlashdagi xatoliklarni ham bartaraf qiladi. Bu ma`lumatlarga asoslanib Fortran tili birinchi kompilyatorda faqatgina sintaksisga oid xatolarni aniqlay olgan. 1960 yilga kelib Fortranning IBM 709, 650, 1620, 7090 kompyuterlari uchun versiyalari paydo bo'ldi.Uning katta mashhurligi raqobatchi kompyuter ishlab chiqaruvchilarini o'z kompyuterlari uchun Fortran kompilyatorlarini yaratishga undadi. Shunday qilib, 1963 yilga kelib turli platformalar uchun 40 dan ortiq kompilyatorlar mavjud edi. Shuning uchun Fortran birinchi keng tarqalgan dasturlash tili hisoblanadi. program testingInt implicit none integer :: largeval print *, huge(largeval) end program testingIn FORTRAN 66 1966 yil mart oyida ikkita FORTRAN tili standarti tasdiqlandi, ular ikki xil tilni aniqladi: FORTRAN ( FORTRAN IV asosida ) va asosiy FORTRAN (mashinaga bog'liq operatsiyalarsiz FORTRAN II asosida ). Ushbu standartlarning birinchisi keyinchalik FORTRAN 66 deb nomlandi. Standartning qabul qilinishi dasturlarni platformalar o`rtasida o`tkazish imkoniyatini yaxshilashga yordam berdi va buning natijasida tilning keng qo`llanilishiga yordam berdi. 1970-yillarning o'rtalarida deyarli har bir kompyuter, mini-kompyuter yoki asosiy kompyuterda FORTRAN 66 kompilyatori mavjud edi. program addNumbers ! This simple program adds two numbers implicit none ! Type declarations real :: a, b, result ! Executable statements a = 12.0 b = 15.0 result = a + b print *, 'The total is ', result end program addNumbers

“Informatika” virtual - ta'limiy muzeyi platformasida eʼlon qilingan materiallardan nusxa koʻchirish, tarqatish va boshqa shakllarda foydalanish faqat tahririyat yozma roziligi bilan amalga oshirilishi mumkin.