2-AVLOD KOMPYUTERLARI (1955-1964)

Transistor (ingliz tilidan. uzatish - uzatish va qarshilik) - bu elektr vibratsiyasini kuchaytirish, ishlab chiqarish va aylantirish uchun yarim o'tkazgich qurilmasi. Transistorlar turli o'tkazuvchanlikka ega bo'lgan kamida uchta maydonni o'z ichiga olgan yagona kristalli yarim o'tkazgich asosida ishlab chiqariladi.

Transistorni yaratish sanasi 1947-yil 23 dekabrda, Bell Telephone Laboratories laboratoriyasida uch elektronli yarim o'tkazgich qurilmasi yaratilgan. Uning mualliflari jon Bardin (Jon Bardeen), Walter Bremen (Walter Brattain) va Uilyam Bradford Shokley (Uilyam Bredford Chockley) edi.

Chiqish davridagi oqim nazorat qilish kirish oqimining (bipolyar tranzistorda) yoki kirish voltajining (MOSFET tranzistorida) o'zgarishi bilan amalga oshiriladi. Kirish qiymatlarining kichik o'zgarishi chiqish kuchlanishi va oqimida sezilarli darajada katta o'zgarishlarga olib kelishi mumkin. Tranzistorlarning bu kuchaytiruvchi xususiyati analog texnologiyalarda (analog televidenie, radio, aloqa va boshqalar) qo'llaniladi.

Bugungi kunda analog texnologiya bipolyar tranzistorlar (xalqaro atama — BJT, bipolar junction transistor) tomonidan boshqariladi.

Tranzistorlarning yana bir muhim usuli-raqamli texnika (mantiq, xotira, protsessorlar, kompyuterlar, raqamli aloqa va boshqalar).

Barcha zamonaviy raqamli texnologiyalar mos (metall oksidi-yarim o'tkazgich) tranzistorlar (most) ga asoslangan. Ba'zan ular MDP (metall-dielektrik yarim o'tkazgich) tranzistorlar deb ataladi. Xalqaro muddat — MOSFET (metall-oxide-semiconductor field effect transistor).

Ikkinchi avlod bir qator ilg'or me'moriy echimlar va dasturlash texnologiyasini yanada rivojlantirish bilan tavsiflanadi.

Axborotni saqlash va qayta ishlash qurilmalari sifatida transistorlar vakuum lampalarini almashtirdilar. Tranzistorlarning ishlashi vakuum lampalaridan ko'ra barqaror edi. Tranzistorlar kamroq issiqlikni chiqarib, kamroq energiya iste'mol qildilar. Har bir tranzistor elektron kartaga lehimlanishi kerak bo'lgan alohida qism edi-bu sekin, vaqt sarflaydigan jarayon. Magnit yadrolarda xotira texnologiyasi axborotni saqlash qurilmalari sifatida ishlatilgan. U ikki yo'nalishda polarizatsiya qilingan kichik (diametri taxminan 1 mm) magnit uzuklardan iborat bo'lib, bu ma'lumotlarning bitini ifodalaydi. Bu xotira qo'lda to'plangan va shuning uchun juda qimmat edi. Ikkinchi avlod kompyuterlar 32 Kbaytgacha Ramga ega edi va ularning hisoblash tezligi 200000dan soniyada 300000 operatsiyalariga to'g'ri keldi.

Dasturiy ta'minotni ishlab chiqish kompyuterlar bilan aloqa darajasini oshiradigan, ammo past darajadagi mashinalarga asoslangan tillarga asoslangan rivojlangan makroasemblerlarni yaratish bilan tavsiflanadi. Assemblerda birinchi marta resurslarni virtualizatsiya qilish va maxsus oraliq tillarning paydo bo'lishi, shuningdek, yangi tizim dasturlari - bootloaders va componentlar uchun birinchi qadam bo'lgan alohida kompilyatsiya va dasturlarni ko'chirish vositalari paydo bo'ladi. 50-larning oxiri B0, Commercial Translator,FACT,MathMatic dasturlash tillari paydo bo'lishiga olib keladigan dasturiy avtomatlashtirish bosqichining boshlanishi bilan tavsiflanadi va nihoyat, bir qator muammoli yo'naltirilgan yuqori darajadagi dasturlash tillari (Java) paydo bo'lishi: Fortran (1957), bu sinfning birinchi tili bo'lgan Algol-60, aki-400 va boshqalar. Kompyuter texnikasining dasturiy komponentini yanada rivojlantirish turli dasturlash tillarida va turli maqsadlar uchun standart dasturlarning rivojlangan kutubxonalarini yaratish, kompyuterlarning ishlash rejimini boshqarish va uning resurslarini rejalashtirish uchun monitorlar va dispetcherlarni yaratish edi, bu keyingi avlod operatsion tizimlarining keyingi kontseptsiyasiga mustahkam asos bo'ldi.

Ikkinchi avlod RCA-501 kompyuteri bilan boshlanadi, 1959-yilda AQShda paydo bo'ladi va yarim Supero'tkazuvchilar element bazasida yaratiladi. Shu bilan birga, 1955-yilda Atlantika qit'alararo ballistik raketasi uchun tranzistor kompyuter yaratildi. Yangi element texnologiyasi kompyuter texnologiyasining ishonchliligini sezilarli darajada oshirish, uning o'lchamlari va quvvat sarfini kamaytirish, shuningdek, samaradorlikni sezilarli darajada oshirish imkonini berdi. Ikkinchi avlod doirasida kompyuterlarning kichik, o'rta va kattalarga ajratilishi tobora aniq namoyon bo'lmoqda, bu esa Vtni qo'llash sohasini sezilarli darajada kengaytirishga imkon berdi, korxonalarni boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimlarini yaratishga kirishdi (ASU), butun tarmoqlar (OASU) va texnologik jarayonlar (ASUTP). Biroq, bu taraqqiyot nafaqat kompyuterning rivojlanishi bilan ta'minlandi, bu erda qo'shimcha uskunalarning rivojlanishi (i/u vositalari, tashqi xotira va boshqalar) katta rol o'ynadi. Shu bilan birga, avloddan-avlodga kompyuter kompyuter fanining ushbu komponenti katta rol o'ynaydi va ko'p jihatdan foydalanuvchi interfeysi darajasini kompyuterdan va ularning axborotni qayta ishlash qobiliyatini aniqlaydi.

“Informatika” virtual - ta'limiy muzeyi platformasida eʼlon qilingan materiallardan nusxa koʻchirish, tarqatish va boshqa shakllarda foydalanish faqat tahririyat yozma roziligi bilan amalga oshirilishi mumkin.