1-AVLOD KOMPYUTERLARI(1945-1954)

Kompyuterlarning rivojlanishi bir necha davrlarga bo`linadi. Har bir davrdagi kompyuter avlodlari bir-biridan elementlar bazasi va dasturiy ta`minoti bilan farqlanadi.

Birinchi avlod (1945-1954) elektron lampalarga asoslangan kompyuter edi. Bu tarixdan oldingi davrlar, hisoblash texnikasining shakllanish davri. Birinchi avlod mashinalarining aksariyati eksperimental qurilmalar bo`lib, muayyan nazariy pozitsiyalarni sinab ko`rish uchun qurilgan. Ko`pincha o`zlari uchun alohida binolarni talab qiladigan ushbu kompyuter dinozavrlarining vazni va o`lchamlari uzoq vaqtdan beri afsonaviy bo`lib kelgan.

Dunyodagi birinchi kompyuter tarixi

ENIAC matematik muammolarni hal qilish uchun dasturlashtirilgan birinchi elektron qurilma edi. ENIAC 1943 yilda Pensilvaniya universitetida AQSh armiyasi uchun yaratilgan. U kompyuter injeneri olimi Jon Presper Ekkert va fizik Jon Uilyam Mauchli tomonidan ishlab chiqilgan.

ENIAC kompyuterining asosiy vazifasi urush paytida otishmachilarga juda zarur bo'lgan ballistik olov jadvallarini hisoblash edi. O'q otish jadvallarida nishongacha bo'lgan masofa, ko'rishni tuzatish va boshqa muhim hisoblar haqida ma'lumotlar mavjud edi. Dunyoda birinchi kompyuter paydo bo'lishidan oldin , bu jadvallar qo'shish mashinalari yordamida kotiblar tomonidan tuzilgan. Bitta xizmatchi yoki ''kalkulyator'' 4 (!) Yilda xuddi shunday jadval tuzishi mumkin edi.

Tabiiyki, bunday muammoni hal qilish uchun etarlicha kuchli qurilma kerak edi. 1943 yil aprel oyida "Elektron diff. analizator '', keyinchalik - ENIAC, ballistik laboratoriya konferentsiyasida taqdim etildi.

Loyiha tasdiqlangach, ENIACni yaratish uchun 60 ming AQSH dollaridan ortiq mablagʻ ajratildi. 1943 yildan 1945 yilgacha ENIAC Eckert va Mauchly qo'mondonligi ostida faol ishlab chiqilgan . Rivojlanish 1945 yilda yakunlandi, artilleriya plitalariga bo'lgan ehtiyoj yo'qoldi, tk. urush tugadi. Qo'shma Shtatlar termoyadroviy qurollarni yaratish, aviatsiya va hatto ob-havoni bashorat qilishda hisob-kitoblar uchun ENIAC-dan foydalanishga qaror qildi. AQSh ENIACni yaratish uchun 486 ming dollar sarfladi.

Texnik xususiyatlari

Ushbu "yirtqich hayvon" 27 tonna og'irlikda bo'lib, 174 kVt energiya iste'mol qilgan, 5 ming qo'shish operatsiyasini bajarishi yoki soniyada sonlarni 357 marta ko'paytirishi mumkin edi. U 100 KHz chastotada ishladi va xotira hajmi 20 raqam uyasiga ega edi. Shuni ta'kidlash kerakki, kompyuter o'nlik sanoq tizimida ishlagan.

ENIAC o'n etti ming vakuum trubkasi, etti mingga yaqin diod, 1500 o'rni, 70 000 rezistor va o'n ming kondensatordan iborat edi. Eng kamida bitta chiroq yoki diodaning buzilishi butun tizimning buzilishini anglatardi. Ushbu qurilma tranzistorlarsiz ishlagan, chunki o'sha paytda ular hali mavjud emas edi.

Bunday kompyuterni dasturlash juda qiyin ish edi. Bir haftadan ko'proq vaqt davomida muhandislar mashina 5 daqiqada ishlab chiqarilgan hisob-kitoblarni ishlab chiqishlari mumkin edi. Tez-tez buzilishlar, chiroqlarning yonishi va qizib ketishi tufayli ENIAC ketma-ket 20 soatdan ko'p bo'lmagan holda ishlay oladi va katta hajmdagi ishlarni bajaradi.

Ushbu avlod mashinalari: ENIAC, MESM, BESM, IBM-701, Strela, M-2, M-3, Ural, Ural-2, Minsk -1 "," Minsk-12 "," M-20 "va boshqalar. Bu mashinalar katta maydonni egallagan, juda ko'p elektr energiyasi sarflagan va juda ko'p sonli elektron naychalardan iborat edi. Masalan, Strela mashinasi 6400 ta elektron lampa va 60 ming dona yarim o'tkazgichli diodlardan iborat edi. Ularning ishlashi sekundiga 2-3 ming operatsiyadan oshmadi, operativ xotira esa 2 KB dan oshmadi. Faqat M-2 mashinasida (1958) 4 Kb operativ xotira va sekundiga 20 ming operatsiya tezligi bor edi.

URAL-1 EHMning asosiy texnik tavsiflari

1. Buyruqlar tuzilmasi unicast.

2. Sanoq sistemasi - ikkilik.

3. Raqamlarni tasvirlash usuli - standart dasturlar bo'yicha qo'zg'almas nuqtali va suzuvchi nuqta bilan.

4. Bit chuqurligi-35 ikkilik raqam (10,5 kasr) va raqam belgisi uchun bitta raqam.

5. Ko'rsatilgan raqamlar diapazoni: 1 dan 10-10,5 gacha.

6. Alohida operatsiyalarni bajarish vaqti:

a) bo'linish - 20 mikrosekund;

b) normallashtirish - 20 ms;

v) boshqa operatsiyalar - 10 msek.

7. Jamoalar soni - 29 ta.

Xotiraning xarakteristikalari:

1. RAMning magnit barabandagi sig'imi - 1024 o'ttiz olti bitli sonlar yoki buyruqlar;

2. NML ning sig'imi 40 000 tagacha o'ttiz olti bitli raqamlar yoki 8 000 ta jamoa.

3. Kirish moslamasi - 35 mm kengligida teshilgan plyonkali lentada.

4. Xulosa - chop etish qurilmasi. Chop etish tezligi - daqiqada 100 ± 10 raqam.

5. Mashina standart bitta chiroqli hujayralarga qurilgan.

6. Mashinaning kuchlanishi 220V ± 10%, chastotasi 50Hz bo'lgan uch fazali o'zgaruvchan tok tarmog'idan quvvat manbai.

7. Quvvat iste'moli 7,5 kVt.

8. Maydoni 50 kv. m.

“Informatika” virtual - ta'limiy muzeyi platformasida eʼlon qilingan materiallardan nusxa koʻchirish, tarqatish va boshqa shakllarda foydalanish faqat tahririyat yozma roziligi bilan amalga oshirilishi mumkin.